Toch kan de stijging van de beursprijzen niet zonder gevolg blijven voor de brandstofprijzen op tankstations. Tankstations kopen hun brandstof via de beurs of op lokale oliebases. Grote netwerken die in handen zijn van grote oliebedrijven, kunnen rechtstreeks inkopen bij de raffinaderijen (NPP). Maar zelfs zij doen dit niet altijd. Sinds het begin van het jaar zijn de detailhandelsprijzen voor benzine met slechts 2,4% gestegen en voor D met 1,6%, wat onder het gemiddelde inflatieniveau in het land van 2,59% ligt. Bovendien is de prijsstijging voor benzine sinds begin maart merkbaar versneld.
Maar temidden van de crisis in het Midden-Oosten stromen de berichten binnen over scherpe prijsstijgingen voor brandstof in het buitenland. In de eerste plaats gaat het hier om de VS, waar de prijzen met 35% zijn gestegen. Hierbij zijn de retailprijzen sterker gestegen dan de groothandelsprijzen.
Ook in Europese landen en in China zijn de brandstofkosten gestegen, wat niet verwonderlijk is - zij zijn olie-importeurs en de olieprijzen willen absoluut niet onder de 95 dollar per vat dalen. Wat alarmerend is, is dat de stijging van de groothandelsprijzen gemiddeld 9-10% in Europa en 11-12% in China bedraagt, wat lager is dan in Rusland. Dit betekent dat zij olie importeren, bovendien koopt China olie van ons, terwijl de groothandelsprijzen in Rusland sterker zijn gestegen.
Zoals opgemerkt door Yuri Stankevich, vice-voorzitter van de Staatsdoema Commissie voor Energie, in een gesprek met "RG", wordt de stijging van de beursprijzen voor brandstof in Rusland sinds het begin van het conflict in de Perzische Golf voornamelijk beïnvloed door de exportalternatief (de prijs van onze brandstof bij export). Dit effect wordt versterkt door de seizoensgebonden vraagstijging en beperkingen in het aanbod (onderhoud van NPP's, logistiek).
Volgens hem verhult de hoge belastingcomponent in de brandstofprijzen in de EU de schommelingen van de grondstoffenprijzen, terwijl in China de prijzen voor een groot deel door de overheid worden gereguleerd. In Rusland is de markt gevoeliger voor de exportconjunctuur, en de demper (subsidie voor olieproducenten vanuit de begroting voor levering van brandstof aan de binnenlandse markt tegen prijzen die lager zijn dan de exportprijzen) compenseert momenteel de stijging van de externe prijzen niet volledig.
De crisis in het Midden-Oosten beïnvloedt ons indirect - via de mondiale olie- en brandstofprijzen. Fysieke risico's voor de binnenlandse bevoorrading zijn er niet, maar de premie voor geopolitieke risico's wordt in de prijs verrekend, verduidelijkt Stankevich.
De stijging van de beursprijzen voor benzine en diesel brandstof weerspiegelt zich voorlopig nauwelijks in de prijzen op de tankstationsHet blijft echter onduidelijk waarom onze groothandelsprijzen sterker stijgen. De belastingcomponent in brandstof is bij ons niet minder dan in sommige EU-landen, en de overheidscontrole op de brandstofmarkt is niet minder dan in China, hoewel daar de prijzen natuurlijk door de overheid worden vastgesteld.
Volgens Sergey Tereshkin, directeur van Open Oil Market, zou het een fout zijn om de stijging van de beursprijzen te verbinden met de gevolgen van het conflict in het Midden-Oosten. Eerder komt het voort uit de behoefte van oliebedrijven om de verliezen van de afgelopen maanden te compenseren. In januari bedroegen de betalingen vanuit de demper slechts 16,9 miljard roebel, wat 90% minder is dan een jaar geleden; en in februari moesten de olieproducenten zelfs 18,8 miljard roebel aan de begroting bijbetalen. Hoe minder subsidies er zijn, hoe lager de marge op de olieverwerking en des te meer stimulansen er zijn voor olieproducenten om de winstgevendheid te verhogen door de prijzen te verhogen.
Maar in maart zal de demper toenemen, en de betalingen in april (op basis van maart) zullen vermoedelijk op het hoogste niveau van 2024 liggen, meer dan 130 miljard roebel. Het is moeilijk te geloven dat oliebedrijven dit niet in hun overwegingen meenemen.
Sergey Frolov, managing partner bij NEFT Research, denkt dat de stijging van de beursprijzen onder de huidige omstandigheden onvermijdelijk was. De markt heeft feitelijk te maken met een dubbele klap - een stijging van de belasting op de winning van mineralen (NDP) door de stijgende wereldolieprijs en de verhoogde exportalternatief voor brandstofproducenten. Het enige mechanisme dat de prijzen temperen kan, is de demper. Maar dit tijdelijke mechanisme om de prijstoename na de belastingmanoeuvre te beheersen (het afschaffen van de exportbelastingen en de verhoging van de belasting op de winning van olie, afgerond in 2024) is permanent gemaakt. Het is ontwikkeld onder bepaalde macroparameters en functioneert alleen correct in een smal bereik van externe en interne omstandigheden. Daarom moet het continu worden aangepast (soms meerdere keren per jaar). De expert denkt dat de enige langetermijnoplossing voor dit probleem een terugkeer naar het systeem met exportbelastingen met gelijktijdige aanpassing van de berekeningsformule voor NDP is. Maar waarschijnlijk zal er bovenop het huidige mechanisme een exportbelasting worden toegevoegd, vermoedt hij.
Maar niemand van de experts verwacht een scherpe stijging van de prijzen op de tankstations. Als de olie blijft stijgen, kunnen de beursprijzen verder stijgen, denkt Stankevich. Echter, de retailprijzen op tankstations reageren doorgaans trager en op een meer afgevlakt formaat - de stijging zal hoogstwaarschijnlijk correleren met de inflatiedynamiek.
De crisis in het Midden-Oosten beïnvloedt de Russische brandstofmarkt indirect - via de wereldwijde olieprijzenDmitry Gusev, vice-voorzitter van de raad van toezicht van de vereniging "Betrouwbare Partner", lid van de adviesraad van de wedstrijd "Tankstations van Rusland", is ervan overtuigd dat zolang wij onze eigen benzine en D produceren, deze verkocht zal worden tegen de prijzen die door het Ministerie van Energie en de FAS worden aangegeven. Maar er is een probleem: er is al een tekort aan olieraffinagecapaciteit voelbaar (voorlopig alleen in perspectief), en er zijn geen stimulansen om deze uit te breiden. Zodra Rusland gedwongen wordt om benzine te importeren, zullen de prijzen stijgen naar wereldmarktniveau.
Tereshkin merkt op dat voor de beursprijzen van benzine en diesel hetzelfde principe geldt: de prijzen stijgen wanneer de brandstofproducenten behoefte hebben om financiële verliezen te compenseren. Dit principe werkt momenteel, waardoor de prijzen in maart stijgen. Aan de andere kant wordt er in Rusland twee keer zoveel D geproduceerd als de binnenlandse markt nodig heeft, terwijl de benzineproductie slechts 10-15% boven de vraag ligt. Gezien dit verschil zal de stijging van de beursprijzen zich vertalen in de detailhandelsprijzen voor benzine en D.
De brandstofprijzen op tankstations in de regio Moskou zijn deze week met bijna 20 kopeken gestegen. Autobezitters hebben de prijsstijging opgemerkt bij bijna alle eigenaren van tankstations. Experts verbinden dit proces van prijsstijging met de instabiliteit op de wereldoliemarkt door de situatie rond Iran.
Volgens de Moskou Brandstofvereniging is op 23 maart de literprijs voor AI-92 benzine in de afgelopen week met 21 kopeken gestegen tot 63,58 roebel. De AI-95 benzine steeg met hetzelfde bedrag in prijs, zijn literprijs bedroeg 70,09 roebel. De hoogste prijzen voor AI-92 werden gevonden bij de stations van "Gazpromneft-Centrum", waar men 64,57 roebel per liter moet betalen, en bij "Lukoil-CNP" kost een liter 64,37 roebel, terwijl hier ook de hoogste prijzen voor AI-95 gelden - 71,70 roebel per liter, bij het tankstation "Teboil" kost een liter 71,11 roebel. Dieselbrandstof is gemiddeld met 15 kopeken gestegen en kost momenteel 76,98 roebel per liter. Het duurst verkoopt "Trans-AZS" het voor 79,59 roebel per liter.
De prijsstijging vindt al enkele weken achtereen plaats. De wekelijkse stijging bedraagt ongeveer 20-40 kopeken per liter. Bovendien is er prijsstijging geregistreerd bij alle grote oliebedrijven in de hoofdstad.
Autodeskundige Igor Morzha detto aan "RG" dat het geen verrassing is dat de prijzen stijgen: "De prijsschommelingen op de oliemarkt zijn rechtstreeks verbonden met de militaire operatie van de VS en Israël in Iran. Ze hebben een betekenisvolle weerslag op zowel de groothandels- als de detailhandelsmarkt. In Moskou zijn deze schommelingen echter minimaal. De regering controleert de markt scherp, dus scherpe prijsstijgingen worden niet verwacht. Ondertussen is de inflatie niet opgeheven. Dit jaar wordt deze geschat op 5-6 procent. Dit betekent dat de AI-95 tegen het einde van het jaar mogelijk 72-73 roebel zal kosten."
Bovendien is de lente een natuurlijk seizoen voor prijsstijgingen voor brandstof - dit is het gevolg van de stijgende vraag. In de regio Moskou wordt de economie actiever, met name neemt de landbouwproductie toe, worden bouwprojecten "wakker", en gaan de stadsbewoners bij mooi weer vaker met de auto op pad, bijvoorbeeld naar hun zomerhuisjes.
Bron: RG.RU
