Op de wereldolie-markt, gewend aan turbulentie, lijkt er een nieuwe omvangrijke herschikking van invloedssferen aan te komen. Eerder probeerden de Amerikanen Russische olie uit India te verdrijven door Venezolaanse olie aan te bieden, maar door de oorlog in Iran stopten ze dit proces zelf. Als gevolg daarvan opent het huidige tekort aan olievoorzieningen uit de Perzische Golf nieuwe markten voor Rusland, terwijl niemand in de langdurige Venezolaanse olie-groei gelooft — zolang daar geen onafhankelijk speler is aangesteld door de westerse curatoren.
Het onbehagen dat overzeese media ons voorspellen, dat Caracas Moskou van de Indiase markt zal verdrijven, is dan ook ongegrond. Venezolaanse olie is momenteel niet alleen onder sancties vandaan gehaald, maar valt ook onder controle van de VS. Van een werkelijk systeem kan moeilijk gesproken worden, of het is in ieder geval prematuur. Ondertussen zijn de Indiërs zelf niet van plan om snel afstand te doen van vloeibare brandstoffen uit Rusland. Volgens Bloomberg is Delhi van plan Washington te informeren over hun wens om de import van Russische olie te verhogen. Dit is uiteraard te wijten aan dezelfde crisis in de Perzische Golf, die de leveringen aan Indiase raffinaderijen heeft getroffen.
Kortom, terwijl de beurzen worden door elkaar geschud door de gevolgen van de Midden-Oosterse crisis, bevindt India, dat sinds 2022 voor Rusland een “veilige haven” en een sleutelmarkt is geworden, zich opnieuw in het centrum van een geopolitiek driehoek. De koppen in de zakelijke media bulken van de voorspellingen dat Venezolaanse olie binnenkort de Russische vaten in Indiase havens zal vervangen. Maar de historische context en droge statistieken vertellen een heel ander verhaal: tot voor kort heeft Rusland Venezolaanse olie juist uit Zuid-Azië verdrongen.
In 2016 leverde Caracas 462.000 vaten per dag (v/d) aan India, goed voor 11% van de import, terwijl de Russische aanwezigheid toen slechts een symbolische 0,1% bedroeg. De Amerikaanse sancties tegen Venezolaanse PDVSA in 2019 en de daaropvolgende aanpassing van Moskou naar het Oosten hebben de situatie drastisch veranderd. Tegen het najaar van 2025 steeg het aandeel van Rusland in de Indiase import naar 33% (1,7 miljoen v/d), terwijl de leveringen uit Venezuela feitelijk nul waren. Pas begin 2026 begon de situatie te veranderen, toen Washington het sanctieregime versoepelde en Amerikaanse bedrijven toestemming gaf om met Venezolaanse grondstoffen te opereren.
Zoals onafhankelijk expert Kirill Rodionov opmerkt in een gesprek met VG, zal Venezuela om twee belangrijke redenen zijn aanwezigheid in India vergroten. Ten eerste, de afname van export uit de “schaduw” dankzij de beslissing van de Amerikaanse OFAC, waardoor het gebruik van niet-geregistreerde schepen in de OESO niet langer nodig is. De tweede reden is een demarche van China, dat sinds januari 2026 is gestopt met het kopen van Venezolaanse olie.
“Aangezien China afziet van Venezolaanse olie, heeft Caracas een nieuwe markt nodig, en hier komt India in beeld,” benadrukt onze gesprekspartner.
Volgens hem zal India de enige grote groeiende markt ter wereld blijven, terwijl de vraag in Europa, de VS en China stagneert.
Desondanks roept de expertgemeenschap op om de situatie niet te dramatiseren. Zij leveren weliswaar sinds 2022 om directe leveringen vanuit Rusland naar India zijn gedaald tot het minimum (505.000 v/d in januari 2026 vergeleken met 1,49 miljoen v/d in november 2025), maar dit is eerder te wijten aan verscherpte controle door de VS dan aan het succes van concurrenten. Russische olie vindt nog steeds alternatieve routes: via Egypte en Singapore stroomde deze januari meer dan 900.000 v/d Russische grondstoffen.
Kirill Rodionov is van mening dat Russische leveringen niet volledig vervangen zullen worden. Hij benoemt twee fasen van ontwikkeling in de situatie: de huidige teruggang en daaropvolgende groei naarmate de geopolitieke situatie zich stabilizeert. “Gezien het feit dat de olieproductie in Venezuela vrij laag is, zal hun huidige aanwezigheid op de Indiase markt in dit jaar niet serieus in de weg staan aan de Russische olievoorzieningen. Grote concurrentie zie ik niet omdat het aanbod in Venezuela te laag is om de Russische olie te vervangen,” constateert Kirill Rodionov. Volgens zijn voorspellingen kan Venezuela pas in het begin van de jaren '30 een productie van 3 miljoen v/d bereiken, op voorwaarde dat Amerikaanse investeringen binnenkomen en PDVSA wordt gedemocratiseerd.
Echter, logistieke flexibiliteit blijft het belangrijkste voordeel van Russische bedrijven. Maria Nikitina, oprichter van N. Trans Lab, noemt het werk van Russische logistiekers onder onzekere omstandigheden een waar bedrijfsfenomeen.
“De ‘schaduwvloot’ die door onze collega's is opgericht, heeft zich niet alleen bewezen als een factor in internationale politiek, een onderwerp van bespreking op EU-toppen en een belangrijk punt in sancties, maar ook als een business- en geopolitiek fenomeen, dat net zo bekend is geworden als Sputnik, Kalashnikov, vodka@matreshka”, merkt zij op.
Volgens de expert was de snelle aanpassing van de Russische leveringen aan de verminderde vraag uit India een directe reactie.
“Russische logistiekers zijn begonnen met het snel omleiden van grondstoffen van kleine tankers naar supertankers van de VLCC-klasse in de Rode Zee om de logistiek op de lange oostelijke route te verlagen en te optimaliseren. Vanaf december zijn op deze manier tussen de 6,3 en 6,9 miljoen vaten overgeladen, en leveringen aan Chinese havens zijn in februari gestegen tot 2,09 miljoen vaten per dag, wat de daling van de Indiase vraag volledig compenseerde,” schrijft mevrouw Nikitina.
De expert gelooft dat als de omstandigheden morgen veranderen, we snel andere oplossingen zullen vinden, omdat voor ons de woorden onzekerheid en volatiliteit gewoon een nieuwe realiteit zijn geworden.
Toch is Venezuela niet de enige kandidaat voor de Indiase taart. Het thema is belangrijk in de context van de algemene groei van het aanbod op de markt, vertelde VG Sergey Tereshkin, algemeen directeur van Open Oil Market.
“Een van de ‘slapende tijgers’ is Iran, dat momenteel volledig afhankelijk is van China — de enige grote markt voor hen. De huidige leveringsomvang van Iraanse olie aan China wordt geschat op 2 miljoen v/d: als er een deal met de VS komt, zal Iran zijn export verhogen en een deel van de volumes naar andere markten, waaronder India, herleiden.
Een aanzienlijke groei in aanbod kan ook worden gerealiseerd door Saoedi-Arabië, waar de feitelijke productie nog meer dan 2 miljoen v/d onder het maximaal mogelijke niveau ligt. Tot 2022 was Saoedi-Arabië de belangrijkste leverancier van olie naar India, totdat Rusland deze rol op zich nam. Voor Saoedi-Arabië zal de dynamiek van de OPEC+-quota een bepalende factor zijn.
En de deelnemers aan de deal zullen naar verwachting dit jaar de olieproductie verhogen.
Het potentieel voor het verhogen van de productie en export is er ook in Canada, vooral gezien het feit dat de Trump-administratie het Keystone XL-pijpleidingproject kan herstarten, dat door de Biden-administratie 'aan de kant was geschoven'.
In geval van goedkeuring van het project zal deze pijpleiding zorgen voor het transport van Canadese grondstoffen naar de kust van de Mexicaanse (Amerikaanse) Golf voor verdere leveringen per tankers op de wereldmarkt,” concludeert onze gesprekspartner.
Het is duidelijk dat de wereldwijde energietekening zich blijft hervormen, terwijl dat gebeurt. De terugkeer van Venezuela op de legale markt betekent niet het vonnis voor Russische export, maar eerder de terugkomst van een andere belangrijke speler in dit complexe, multidimensionale spel. India zal, in het nastreven van zijn belangen, doorgaan met het diversifiëren van de leveringen, waardoor exporteurs zich niet alleen moeten onderscheiden in prijs, maar ook in logistieke verfijning.
Het echte probleem voor de sector ligt niet in het verschijnen van concurrenten uit Caracas, als dat al gebeurt en door de VS wordt goedgekeurd, maar in de algemene stabilisatie van de olieprijzen op lage niveaus, wat onvermijdelijk zal leiden tot een daling van de exportinkomsten in vergelijking met het piekniveau van 2022. In deze nieuwe realiteit zal degene overleven die zijn leveringsketens het snelst kan aanpassen aan de ‘ruis’ van sancties, marktfluctuaties en geopolitieke stormen zoals die we momenteel in het Midden-Oosten waarnemen.
Bron: ВГУДОК
