Actuele nieuws over de olie- en gasindustrie en de energiesector op woensdag 31 december 2025: wereldwijde olie- en gasmarkten, LNG, hernieuwbare energie, elektriciteitssector, kolen, raffinaderijen en belangrijke trends voor investeerders en deelnemers aan de energiesector.
Aan het einde van 2025 kenmerkt de toestand van de brandstof- en energiesector zich door een overschot aan olie- en gasleveringen, wat de prijzen op minimaal niveau houdt. Zo wordt Brent-olie verhandeld rond de $60 per vat, terwijl in de VS de detailhandelsprijzen voor benzine onder de $3 per gallon zijn gedaald, een niveau dat sinds 2021 niet meer is gezien. In Europa zijn de ondergrondse gasopslagfaciliteiten voor bijna 90% gevuld, waardoor de prijzen voor 'blauwe brandstof' gematigd blijven, zelfs met de komst van de kou. Tegelijkertijd wint de wereldwijde energietransitie aan vaart: hernieuwbare energiebronnen (REE) zetten recordgeneratie neer, terwijl veel landen de capaciteiten voor wind, zon en andere schone technologieën uitbreiden. Hier presenteren we een overzicht van het belangrijkste nieuws in de grondstoffen- en energiesector, dat invloed heeft op de wereldmarkten.
Wereldwijde oliemarkt: overschot aan aanbod en stabiele prijzen
De wereldwijde oliemarkt komt in een nieuwe "aanbodwedstrijd". OPEC+ heeft na de herfstvergaderingen ingestemd met het opschorten van de productie-uitbreiding aan het begin van 2026, maar de totale leveringen blijven hoog. Saudi Aramco heeft de officiële verkoopprijzen voor olie op de Aziatische markt gedurende enkele maanden verlaagd, wat het overschot aan grondstoffen weerspiegelt. Amerikaanse schalieproducenten hebben een ongekende productieplaatau behaald - met een groei van 25% in 2025 - terwijl de productie in Brazilië en Canada ook recordhoogtes heeft bereikt. Tegelijkertijd heeft China zijn olie-importprogramma voor 2026 verhoogd, terwijl de vraag op de meeste grote markten terughoudend blijft vanwege de vertraging in de economie. Al deze factoren houden de prijzen in toom: Brent blijft rond de $60–65 per vat, terwijl WTI rond de $58–62 blijft.
- De olieprijzen blijven relatief stabiel. Brent wordt verhandeld rond de $62, WTI - rond de $58–60. Dit is 10–15% lager dan het niveau van een jaar geleden. Het "overschot aan aanbod" ondervindt druk door een afnemende vraag.
- OPEC+ heeft besloten de productiequota voor de eerste helft van 2026 op te schorten. De groep handhaaft nog steeds totale productie-reducties van ongeveer 3,2 miljoen vaten/dag (ongeveer 3% van de wereldvraag).
- Saudi Aramco heeft opnieuw de verkoopprijzen voor zijn olie voor Aziatische kopers verlaagd voor februari, waardoor de premie Arab Light tot het laagste niveau in vijf jaar is gedaald - ongeveer $0,40 boven de gemiddelde prijzen van Oman/Dubai.
- Venezuela blijft problemen ondervinden. Vanwege de Amerikaanse sancties is de export van ruwe olie in december met ongeveer de helft gedaald ten opzichte van november. PDVSA breidt echter het gebruik van tankers voor drijvende opslag en levering van olie naar China uit in ruil voor schuldaflossing.
- Een nieuw olie- en gasproject van Chevron voor de kust van Angola heeft in 2025 olie geproduceerd. Het bedrijf is van plan om de productie op te trekken naar ongeveer 25.000 vaten/dag olie en 50 miljoen kubieke voet/dag gas in het South N’Dola-veld op het hoogtepunt van de ontwikkeling.
Gassector en LNG: recordleveringen en druk op prijzen
2025 is een mijlpaaljaar voor de gassector: er zijn nieuwe exportrecords voor LNG (vloeibaar aardgas) gebroken. Belangrijke exporteurs, voorop de VS en Canada, hebben hun leveringen aanzienlijk verhoogd. In november hebben de VS meer dan 10,9 miljoen ton LNG geëxporteerd - dit is de derde achtereenvolgende maand met een record - voornamelijk dankzij de kou aan de kust en de hoge activiteitsniveaus bij de Cheniere- en Venture Global-fabrieken. Aan het einde van het jaar is de wereldwijde LNG-export met ongeveer 4% gestegen, en heeft deze 425 miljoen ton overschreden (een significante toename voor het eerst sinds 2022), deels te danken aan de inbedrijfstelling van nieuwe terminals in de VS, Canada en Qatar. De concurrentie op de markt neemt echter toe: verwacht wordt dat tegen 2030 nieuwe exportcapaciteiten met ongeveer 50% zullen toenemen, wat kan leiden tot een tijdelijk overschot aan gas en een daling van de prijzen. Europa blijft de belangrijkste markt: in november ontving het tot 70% van de Amerikaanse LNG. De vraag in Azië vertraagt echter - de Aziatische JKM-prijzen blijven rond de $11–12 per MMBtu. Vanwege gematigde temperaturen en verzadigde voorraden aardgas, zijn de Europese tarieven (TTF) aan het einde van het jaar ongeveer $10 per MMBtu.
- De LNG-export is gestegen tot recordhoogtes. De VS hebben een exportvolume van ongeveer 15 miljard kubieke voet/dag gemiddeld in 2025 bereikt (+25% ten opzichte van 2024), waarbij het grootste deel van het gas naar Europa wordt geleverd. Canada heeft voor het eerst regelmatige LNG-leveringen gehad vanaf de nieuwe terminal LNG Canada.
- De gasprijzen stijgen gematigd. In de VS bedroeg de gemiddelde Henry Hub-prijs eind november ongeveer $4,5/MMBtu (tegenover $3,4 in oktober) door de stijging van de vraag naar vloeibaarheid. Europa en Azië blijven boven de $10/MMBtu, maar onder het piekniveau van de winter van 2022–2023. Het overschot aan aanbod van de VS dempt scherpe prijsstijgingen.
- Nieuwe infrastructuurprojecten. In de VS is meer dan $50 miljard gepland voor de bouw van gasleidingen tegen 2030 om te voldoen aan de groeiende binnenlandse en buitenlandse vraag. De inwerkingstelling van verschillende grote LNG-projecten in Azië (Qatar, Australië) wordt verwacht, naast het bespreken van de uitbreiding van een gasleiding vanuit Oost-Afrika.
- Regionale kenmerken. China heeft in 2026 importquota ontvangen voor olie en gas met een stijging van ongeveer 8% ten opzichte van het voorgaande jaar, wat zijn vraag ondersteunt. India probeert daarentegen zijn afhankelijkheid van import te beperken door lokale gaswinning actiever uit te breiden en compensatieverplichtingen van buitenlandse bedrijven te eisen voor olietekorten.
Kolen sector: recordvraag en langdurige afname
Ondanks de snelle ontwikkeling van "schone" technologieën, bereikte de wereldwijde vraag naar kolen in 2025 ook recordhoogten, aangedreven door verschillende factoren. Volgens het IEA steeg de wereldwijde vraag naar kolen met ongeveer 0,5% tot 8,85 miljard ton - vooral door de koude winter en de toegenomen consumptie in elektriciteitscentrales. In China, de grootste consument, stabiliseerde de kolenconsumptie zich, hoewel de vooruitzichten voor een daling bestaan naarmate de REE worden vergroot. India verminderde voor het eerst in vijf jaar zijn kolenverbruik dankzij hevige regenval en een piek in hydro-elektriciteit. In de VS groeide het kolenverbruik: hoge gasprijzen en overheidsmaatregelen (decreten om kolencentrales operationeel te houden) stimuleerden de vraag. Echter, de langetermijntrends wijzen duidelijk op een daling: al tegen 2030 zal het aandeel van kolen in de energiebalans aanzienlijk dalen onder invloed van hernieuwbare energiebronnen, gas en nucleaire energie.
- Toename van de consumptie. Volgens het Internationale Energieagentschap heeft de wereldwijde vraag naar kolen een nieuw record bereikt (8,85 miljard ton). De grootste toename werd gezien in de GOS-landen en de VS (voornamelijk door de hoge gasprijzen), ondanks een daling in India en stagnatie in China.
- India en China. In 2025 verminderde India de import en het verbruik van kolen dankzij een recordhoeveelheid neerslag en succesvolle hydro-elektrische projecten. In China, ondanks het vergroten van REE, maakt kolen nog steeds meer dan 50% van de energieproductie uit; echter, Peking plant een geleidelijke vermindering van het kolenaandeel tegen 2030 naarmate REE en nucleaire energie worden vergroot.
- Langetermijntrends. Experts van het IEA merken op dat als gevolg van decarbonisatiebeleid en economische factoren de vraag naar kolen een plateau heeft bereikt en geleidelijk zal beginnen te dalen in de tweede helft van het decennium. Eerder geuite milieudoelstellingen stimuleren de conversie van elektriciteitscentrales naar gas en de installatie van aanvullende zonne- en windenergiecentrales.
Elektriciteitssector en REE: recordgroei van hernieuwbare energie en nieuwe uitdagingen
In 2025–2026 deed zich een historische ommekeer voor: de totale elektriciteitsproductie uit REE overtrof voor het eerst het aandeel van kolen in de wereldwijde energiebalans. De toename van de elektricititeitsconsumptie met 2–3% in 2025 werd volledig gedekt door de toename van de productie uit wind- en zonnecapaciteiten (respectievelijk meer dan 30% en 8%), terwijl de kolenproductie afnam. Het mondiale aandeel van REE in de productie overschreed 34%, terwijl kolen daalde tot ongeveer 33%. Tegelijkertijd nemen de capaciteiten van water- en kernenergie toe: er wordt verwacht dat tegen het einde van 2026 de totale nucleaire energieproductie recordhoogtes zal bereiken (voornamelijk dankzij nieuwe reactoren in China, India en Zuid-Korea). Volgens het IEA-rapport zal tegen 2030 ongeveer 80% van de nieuwe toename van hernieuwbare energiebronnen uit zonne-energie bestaan, wat buitengewone investeringen in netwerken en opslag vereist om de variabiliteit te dempen. Veel landen hebben al grootschalige projecten aangekondigd: bijvoorbeeld, Indonesië is van plan om de geïnstalleerde REE-capaciteit in de komende vijf jaar met 30% te verhogen, terwijl de EU de financiering voor elektriciteitsnetten en datacenters, aangedreven door REE, uitbreidt.
- Nieuwe recordhoogtes voor REE. Volgens brancheagentschappen hebben zonne- en windinstallaties alleen al in het eerste halfjaar van 2025 meer dan 300 TWh aan wereldwijde productie toegevoegd. Dit komt ongeveer overeen met het jaarlijkse elektriciteitsverbruik van een land als Italië. De overgang naar REE verzacht de groeisnelheid van de vraag, maar vereist een modernisering van de netwerken.
- Investeringen in netwerken en flexibiliteit. De toenemende aandeel van REE stelt de energiesector voor de uitdaging van balancering: opslag van energie (batterijen, waterstof), dichte netwerken en regelbare generatoren zijn noodzakelijk. Internationale instellingen roepen regeringen op om de bouw van "slimme netten" en transformatorstations te versnellen, evenals vraagbeheer systemen te implementeren.
- Water- en nucleaire energie. Hoewel REE de leiding hebben, blijft waterkracht een belangrijke reserve - vooral in Azië. Nucleaire energie neemt ook toe: in 2025–26 worden nieuwe reactoren in China, India en de VAE in gebruik genomen, wat de afhankelijkheid van kolen in de regio zal verminderen.
Internationale geopolitiek: conflicten en sancties
Wereldpolitieke gebeurtenissen blijven een belangrijke drijfveer voor energieprijzen. De escalatie van het conflict in Jemen (met deelname van de VAE en Saudi-Arabië) heeft onzekerheid toegevoegd: bedreigingen voor de explosie van de Red Sea-blok en verstoringen in de olieaanvoer veroorzaken een risico-opslag premie. Tegelijkertijd geven onderhandelingen over het beëindigen van de oorlog in Oekraïne weinig vooruitgang, en de heroverweging van de posities van de Russische leiding in december heeft de zorgen over de toekomstige gasstromen aangewakkerd. Op de achtergrond blijven de olieprijzen hoger dan de niveaus van augustus, ondanks de "overschakeling" van de markt. Sancties spelen ook een belangrijke rol: de VS hebben de blokkade van Venezolaanse olie aanhouden, waardoor de export van PDVSA ongeveer gehalveerd is in december. Desondanks zijn sommige tankers onder sancties naar de kusten van Venezuela gegaan, daar Maduro olie betaalt voor schulden aan China. Ook heeft Rusland het verbod op de export van benzine en diesel verlengd tot februari 2026 vanwege de risico's op energie-tekort.
- Conflict in Jemen. Na gespannen confrontaties in december hebben de VAE aangekondigd dat ze troepen terugtrekken, maar de situatie blijft gespannen. De militaire crisis voegt angst toe aan de oliemarkten, aangezien het potentieel belangrijke aanvoerwegen via de Rode Zee bedreigt.
- Rusland-Oekraïne. Onderhandelingen over de beëindiging van de oorlog zijn gestagneerd: Rusland verklaart een "herziening" van de aanpak, terwijl de Oekraïense leiding afziet van concessies. Dit behoudt risico's voor gasleveringen (via Gazprom) en olie (met inachtneming van mogelijke veranderingen in sancties).
- Blokkade van Venezuela. De VS hebben de druk op de export van Venezolaanse olie verhoogd: er is een blokkade van tankers ingevoerd. De export van PDVSA is in december met ongeveer 50% gedaald. Echter, een deel van de olie blijft doorgestuurd worden naar China via ruilsystemen. Maduro voert onderhandelingen met afnemende landen en biedt aanzienlijke kortingen aan om een volledige stopzetting van de verkoop te vermijden.
- Midden-Oosten en Iran. De spanningen rond het nucleaire programma van Iran blijven een factor voor volatiliteit. Informele signalen over het hervatten van de export van Iran's gas en olie kunnen de balans van leveringen in de regio vanaf midden 2026 beïnvloeden.
Aardolie raffinage en aardolieproducten: marges en nieuwe trends
Het toenemende wereldwijde overschot aan ruwe olie betekent niet automatisch lagere prijzen voor brandstofproducten. Dieselprijzen op de brandstoffenmarkt blijven hoog vanwege structurele aanbodbeperkingen: Europese raffinaderijen verminderen de verwerking van Russische olie onder druk van sancties, terwijl drone-aanvallen op Russische oliebronnen de dieseltekorten verergeren. Als gevolg hiervan is de marge op de Europese dieselmarkt in 2025 met ongeveer 30% gestegen, ondanks de daling van de grondstofprijzen. In de VS zien we dat de benzineprijzen traditioneel dalen tijdens de kerstperiode: begin december zijn de detailhandelsprijzen gedaald tot het niveau van 2021 (ongeveer $2,9/gallon). In Azië bevestigen grote brandstoftoevoer landen een gematigde groei van het verbruik. Europese raffinagebedrijven stemmen zich om naar de productie van biobrandstoffen en duurzame vliegtuigbrandstoffen (SAF) om hun bedrijf te diversifiëren. Ook discussiëren verschillende landen over het invoeren van nieuwe normen voor milieucomponenten in brandstoffen, wat de modernisering van raffinaderijen stimuleert.
- Toename van dieselmarges. Door de vermindering van de export uit Rusland en de beperkte aanvulling van voorraden in Europa, zijn de prijzen voor diesel in november-december hoger dan die voor ruwe olie. Verwacht wordt dat de vraag naar diesel in 2026 hoog blijft (bouw, landbouw), wat de marges tot een gemiddelde van $10–15/vat kan ondersteunen.
- Euro wordt goedkoper. Nu brandstof goedkoper wordt op Aziatische markten, verwachten Europese handelaren een daling van de prijzen voor benzine en vliegtuigbrandstof. Volgens agentschappen is de termijn voor benzine in Amsterdam in december met 15% gedaald ten opzichte van november. Dit biedt consumenten op korte termijn enige verlichting.
- Overstap naar SAF en biobrandstoffen. Onder druk van de EU en de VS beginnen raffinagebedrijven met de bouw van installaties voor de productie van biodiesel en SAF. Subsidieprogramma's voor de luchtvaartindustrie stimuleren de vraag: bijvoorbeeld, in Europa is de totale productie van SAF gepland om 3 miljoen ton te bereiken tegen 2026.
- Stabilisatie op de binnenlandse brandstofmarkt. In verschillende landen zijn noodmaatregelen genomen. Rusland heeft bijvoorbeeld, waar de benzineprijzen in de eerste helft van het jaar sterk zijn gestegen, het exportverbod op brandstoffen verlengd. In de VS daarentegen is de activiteit van boorinstallaties toegenomen – bedrijven vergroten het aantal putten om van de lage olieprijzen te profiteren.
Grote projecten en investeringen: deals en ambities voor de toekomst
Ondanks de kortetermijnuitdagingen bereiden olie- en gasbedrijven zich voor op langdurige groei. In 2025 zijn er verschillende belangrijke overeenkomsten getroffen. Woodside Energy heeft een langetermijncontract getekend voor de levering van ongeveer 5,8 miljard kubieke meter LNG uit nieuwe Amerikaanse projecten (Louisiana), met leveringen die starten in 2030. Internationale oliebedrijven blijven grootschalige ontwikkelingen implementeren: bijvoorbeeld, Saudi Aramco en de VAE zijn van plan om hun investeringen in traditionele olieproductie in 2026–2030 te verhogen na een pauze. Op het Aziatische front ondervindt Shell samen met partners in Canada moeilijkheden bij het opstarten van de LNG Canada-fabriek: beide lijnen stonden enkele weken stil in december vanwege technische storingen. Het 'Sakhalin-1' veld in Rusland blijft in de schijnwerpers: de regering heeft de verkoopperiode van een 30% aandelenbelang in ExxonMobil verlengd tot eind 2026, wat kansen biedt voor integratie van een buitenlandse onderneming na de beëindiging van de sancties.
- Grote LNG-deals. In de VS zijn een aantal 10–15-jarige contracten voor LNG-levering aan Azië en Europa aangekondigd. Naast Woodside hebben ook het Kazachse "Tengiz" (uitbreidingsproject) en Russische projecten (Lachta LNG, Arctic LNG) zich bij dergelijke overeenkomsten aangesloten.
- Nieuwe olie- en gasprojecten. Chevron is gestart met de productie in het veld voor de kust van Angola (de eerste olie verscheen in de zomer van 2025), terwijl de Italiaanse Eni vergelijkbare stappen overweegt in Mozambique en Nigeria. Ontwikkelingsministeries in BRICS-landen hebben plannen aangekondigd om de olieproductie in verouderde velden te verhogen met behulp van Enhanced Oil Recovery-technologieën.
- Investeringen in REE. Onder de strategieën van grote bedrijven staat diversificatie centraal. Zo zoekt de Zweedse Vattenfall staatsfinanciering voor de bouw van nieuwe nucleaire reactoren als onderdeel van een "groene" strategie; het Chinese CATL investeert in Europese batterijproductiefaciliteiten. In Azië groeit het aantal joint ventures op het gebied van hernieuwbare energie.
- Voorbereiding op 2026. Veel onderzoeksorganisaties en financiële spelers verwachten dat de reserves van olie en gas in 2026 zullen blijven groeien, en dat de kraan moet worden dichtgedraaid. Deskundigen voorspellen mogelijke daling van de investeringen door Westerse bedrijven met 10–15% aan het einde van 2026 - maar met de nadruk op nieuwe technologieën (E&P in het Arctisch gebied, deepwater) en digitalisering van de productie.
