Nieuws over olie en gas en energie - woensdag 11 februari 2026: sanctiedruk, heroriëntatie van olievoorzieningen en recordimport van LNG
Begin februari 2026 ziet de wereldwijde energiemarkt zich geconfronteerd met tegenstrijdige factoren. Aan de ene kant begint de aanbod van olie en gas de vraag te overschrijden, wat leidt tot een overschot en de prijs op gematigde niveaus houdt. Aan de andere kant verhindert de aanhoudende geopolitieke spanning en sanctiedruk een scherpe daling van de olieprijzen. Westerse landen blijven de beperkingen op de export van Russische koolwaterstoffen aanscherpen: begin februari zijn er nieuwe maatregelen genomen, waaronder een verlaging van de prijsplafond voor Russische olie en aanvullende verboden op maritieme leveringen.
Onder druk van buitenaf verlagen belangrijke afnemers zoals India hun aankopen van Russische energiebronnen en heroriënteren ze de vraag naar alternatieve leveranciers. De olieprijzen blijven relatief stabiel (Brent rond $68–69 per vat) dankzij de verwachtingen van een overvloed aan aanbod. De Europese gasmarkt doorloopt de winter zonder al te veel opwinding: ondanks het snelle afnemen van de voorraden, wordt de situatie gered door het milde weer en recordhoeveelheden LNG-importen. Tegelijkertijd versnelt de wereldwijde energietransitie — recordhoeveelheden schone energiecapaciteit worden geïnstalleerd, hoewel olie, gas en kolen nog steeds de basis vormen van de wereldwijde energiebalans. Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste gebeurtenissen en trends in de energiesector tot midden februari 2026.
Olie markt: overschot aan aanbod te midden van sancties
Begin februari stabiliseerde de wereldwijde olieprijs na een lichte stijging. De Noordzeemix Brent wordt verhandeld rond $68–69 per vat, de Amerikaanse WTI rond $64–65. De oliemarkt balanceert tussen een overschot aan aanbod en geopolitieke risico's. Analisten voorspellen een aanzienlijk olieoverschot in het eerste kwartaal van 2026 - volgens de schattingen van het Internationaal Energieagentschap (IEA) kan het wereldwijde aanbod de vraag met ongeveer 4 miljoen vaten per dag overschrijden. Echter, verschillende bedreigingen van verstoringen in de toelevering voorkomen dat de prijzen veel onder de huidige niveaus dalen.
- Sancties en geopolitieke risico's. In februari trad een nieuwe-sanctieversterking in werking: de EU en het Verenigd Koninkrijk verlaagden de prijsplafond voor Russische olie tot $44 per vat en uitgebreid de beperkingen op tankerleveringen van grondstoffen uit Rusland. De VS hebben een strengere houding aangenomen ten opzichte van Iran, waarbij ze de mogelijkheid van geweld tegen de olie-infrastructuur niet uitsluiten. De politieke crisis in Venezuela heeft tijdelijk de export daar verkleind. Al deze factoren verhogen de risicopremie op de oliemarkt, wat gedeeltelijk de druk van het overschot compenseert.
- Heroriëntatie van exportstromen. Grote Aziatische kopers passen hun olie-import aan onder invloed van diplomatiek druk uit het Westen. India, dat onlangs meer dan 2 miljoen vaten per dag Russische olie kocht, begon deze leveringen drastisch te verminderen. In januari 2026 daalde de import van Russische olie naar India tot ~1,2 miljoen vaten/dag — het laagste niveau in bijna een jaar. Volgens de Amerikaanse president Donald Trump houdt de nieuwe handelsdeal met India in dat de Indiase raffinaderijen feitelijk stoppen met het kopen van Russische olie. Hoewel New Delhi officieel geen embargo heeft aangekondigd, hebben de grootste Indiase bedrijven al hun bestellingen voor Russische grondstoffen stopgezet. Als gevolg hiervan heroriënteert Moskou zijn export naar andere markten, met name naar China, waar de raffinaderijen graag Russische olie met korting kopen, wat de energieleveringsrelatie tussen Peking en Moskou versterkt.
Gasmarkt: daling van voorraden in Europa en recordimport van LNG
Tegen februari blijft de Europese gasmarkt relatief rustig, hoewel de ondergrondse gasopslagen (UGS) snel leeg raken met het verstrijken van de winter. De voorraden gas in de EU zijn eind januari gedaald tot ongeveer 44% van de totale capaciteit - een minimumniveau voor deze tijd van het jaar sinds 2022 en aanzienlijk lager dan het tienjarig gemiddelde (~58%). Desondanks stellen het milde winterweer en de hoge leveringen van vloeibaar aardgas de markt in staat om een tekort en prijsontwrichtingen te voorkomen. De termijncontractprijzen voor gas (TTF-index) blijven op gematigde niveaus, wat het vertrouwen van de markt in de beschikbaarheid van middelen weerspiegelt.
- Onttrekking van de voorraden en de noodzaak voor aanvulling. De winterse onttrekking leidt tot een snelle daling van het brandstofvolume in de opslag. Als de huidige trends aanhouden, kunnen de Europese UGS tegen eind maart slechts ongeveer 30% gevuld zijn. Om de voorraad vóór de komende winter naar 80-90% te verhogen, moet de EU ongeveer 60 miljard kubieke meter gas in het tussenseizoen inbrengen. Het vervullen van deze taak vereist een maximale verhoging van de aankopen in de warme maanden - een aanzienlijk deel van de huidige import wordt onmiddellijk gebruikt voor consumptie. Het aanvullen van de ondergrondse voorraden tegen de herfst zal een serieuze uitdaging zijn voor handelaren en infrastructuur.
- Recordleveringen van LNG. De daling van de pijpleidingleveringen naar Europa wordt gecompenseerd door ongekende import van vloeibaar gas. In 2025 hebben de EU-landen ongeveer 175 miljard m3 LNG gekocht (+30% vergeleken met het voorgaande jaar), en in 2026 kan de importvolumes naar verwachting 185 miljard bereiken. De groei van de leveringen wordt mogelijk gemaakt door een uitbreiding van het wereldaanbod: de ingebruikname van nieuwe LNG-fabrieken in de VS, Canada, Qatar en andere landen vergroot de wereldwijde productie met ongeveer 7%. De Europese markt hoopt de verwarmingsseizoen 2026/27 opnieuw door te komen dankzij hoge LNG-aankopen, vooral omdat de EU van plan is om volledig af te zien van Russische gas tegen 2027 (met de noodzaak om ongeveer ~33 miljard m3 per jaar te vervangen door extra LNG-volumes).
Markt van aardolieproducten: stabilisatie na ontwrichtingen
- Begin 2026 laat de mondiale markt voor aardolieproducten (benzin, diesel, kerosine, enz.) een geleidelijke normalisatie zien na een periode van tekorten. De vraag naar brandstof blijft hoog dankzij het herstel van het vervoer en de industrie, maar de ingebruikname van nieuwe raffinaderijcapaciteit in Azië en het Midden-Oosten heeft geholpen om de scherpe disbalans te verhelpen. De prijzen voor benzine en diesel zijn afgeweken van de pieken van 2022-2023, hoewel lokale pieken nog steeds mogelijk zijn (bij extreme kou of verstoringen in de brandstoftoevoer). Overheden in veel landen nemen maatregelen om de prijsschommelingen te verzachten - ze verlagen belastingen, verkopen brandstof uit voorraden of beperken tijdelijk de export. In het bijzonder zijn in Rusland na de brandstofcrisis van 2025 nog steeds beperkingen van kracht op de uitvoer van benzine en diesel, en het dempingsmechanisme voor compensatie voor raffinaderijen houdt de binnenlandse prijzen stabiel.
Energie: groei in vraag en versterking van infrastructuur
- De wereldwijde vraag naar elektriciteit groeit gestaag (meer dan 3,5% per jaar volgens IEA-schattingen) op de achtergrond van versnelde elektrificatie van het vervoer, digitalisering van de economie en een hogere actieve inzet van airconditioning. Zelfs in ontwikkelde landen wordt na stagnatie in voorgaande jaren opnieuw een toename van de vraag waargenomen. Deze trends vereisen grootschalige investeringen in energienetwerken en opslagsystemen om de betrouwbaarheid van de levering te waarborgen. Veel landen starten moderniserings- en uitbreidingsprogramma's voor elektriciteitsnetten en versnellen de bouw van hoogspanningslijnen. Tegelijkertijd worden in verschillende regio's grote batterijparken gebouwd om pieken in de belasting te verzachten en de integratie van variabele energievoorzieningen te vergemakkelijken. Energiebedrijven versterken ook de cybereffectiviteit en de bescherming van netwerken tegen extreme weersomstandigheden, in een poging om storingen te voorkomen in een tijd waarin de economie steeds afhankelijker wordt van elektriciteit.
Duurzame energie: recordprestaties en groeiproblemen
De overgang naar schone energie verloopt in een versneld tempo. Het jaar 2025 was een recordjaar voor de invoering van nieuwe capaciteit van hernieuwbare energiebronnen (voornamelijk zon en wind). Volgens het IEA nam in 2025 het aandeel HER in de wereldwijde elektriciteitsproductie voor het eerst gelijkmatig toe aan het aandeel kolen (~30%). In 2026 blijft de groene energie zich uitbreiden. Wereldwijde investeringen in de energietransitie bereiken recordhoogtes: volgens BloombergNEF is in 2025 meer dan $2,3 biljoen geïnvesteerd in projecten voor schone energie en elektrisch vervoer (+8% ten opzichte van 2024). Overheden van grote economieën intensiveren hun steun voor milieuvriendelijke technologieën, in de overtuiging dat deze een motor zijn voor duurzame groei. In de Europese Unie zijn de klimaatdoelen aangescherpt, waarbij de nadruk ligt op de versnelling van de invoering van koolstofvrije capaciteit en de hervorming van de emissiemarkt. Echter, de snelle groei van de sector gaat ook gepaard met bepaalde moeilijkheden:
- Integratie van HER in energienetwerken. De uitbreiding van het aandeel van zonne- en windenergie vereist nieuwe eisen aan de energienetwerken. Het variabele karakter van HER-generatie vraagt om de ontwikkeling van reserveringscapaciteiten en opslagsystemen voor balancering - van snel inzetbare gasinstallaties tot grote batterijparken en pompgemaalinstallaties. Ook de infrastructuur van het elektriciteitsnet wordt gemoderniseerd om elektriciteit van afgelegen gebieden met HER naar consumenten te vervoeren. De actieve ontwikkeling van deze richtingen zal helpen de CO2-uitstoot te beperken, zelfs met een toenemende vraag naar elektriciteit - op voorwaarde dat op tijd voldoende nieuwe laag-koolstofcapaciteiten worden ingevoerd.
Steenkoolsector: vraag in Azië ondanks afwijzing van het Westen
- Ondanks wereldwijde inspanningen voor dekoolstofering blijft de consumptie van steenkool op historisch hoge niveaus. In 2025 bereikte de mondiale vraag ~8,85 miljard ton (+0,5% op jaarbasis), en in 2026 wordt ongeveer hetzelfde niveau verwacht. De groei wordt ondersteund door opkomende economieën in Azië (China, India, enz.), waar steenkool nog steeds de belangrijkste brandstof is voor elektriciteitsopwekking en de industrie. Tegelijkertijd versnellen westerse landen de afbouw van kolencentrales en verbieden nieuwe projecten, gericht op een volledige afschaffing van steenkool in de jaren 2030. Deze situatie zorgt voor hoge inkomsten voor steenkoolproducenten op de korte termijn, maar het verscherpen van klimaatbeleid en het vertrek van investeerders beperkt de lange termijn vooruitzichten van de sector.
Vooruitzichten en prognose
In het algemeen betreedt de mondiale energiesector in 2026 het jaar zonder scherpe schommelingen, hoewel onzekerheid aanhoudt. De oliemarkt zal waarschijnlijk relatief in balans blijven: het verwachte overschot aan aanbod wordt gecompenseerd door geopolitieke risico's, die geen ruime daling of scherpe stijging van de prijzen toestaan. De belangrijkste vraag in de gassector zal de capaciteit van Europa zijn om de uitgeputte gasvoorraden vóór de volgende winter aan te vullen via verhoogde LNG-import en alternatieve leveringen. Energiebedrijven en investeerders moeten laveren tussen het profiteren van de aanhoudende vraag naar traditionele energiebronnen en investeringen in nieuwe technologieën - van hernieuwbare generatie tot energieb opslag systemen - om aan de lange termijn trends van de energietransitie te voldoen.
