Globale olie- en gasnieuws en energie-industrie voor woensdag 28 januari 2026: olie en gas, elektriciteit, hernieuwbare energie, steenkool, raffinaderijen en belangrijke trends in de wereldwijde energievoorziening voor investeerders en marktdeelnemers.
Olieprijzen en marktfactoren
Wereldwijde olieprijzen vertonen gematigde schommelingen te midden van gemengde factoren. Op de ochtend van 28 januari 2026 wordt Noordzee-olie Brent verhandeld rond $65 per vat, iets lager dan aan het begin van de week. Beleggers en marktdeelnemers in de oliesector volgen nauwlettend het herstel van de leveringen uit Kazachstan: na de voltooiing van reparaties aan de terminal van het Kaspische pijpleidingconsortium keert de export van Kazachstaanse olie terug naar volle capaciteit. Het nieuws over de geleidelijke herstart van de productie in het Tengiz-veld heeft de zorgen over een tekort aan aanbod verminderd, wat een neerwaarts druk op de olieprijzen heeft uitgeoefend.
Tegelijkertijd blijft de geopolitiek invloed uitoefenen op de markt. Nieuwe Amerikaanse sancties tegen Iran hebben de prijzen tijdelijk omhooggestuwd, maar het effect werd geneutraliseerd door berichten over een toename van de aanbieding door andere producenten. Ondertussen passen oliebedrijven en brandstofbedrijven zich aan aan de nieuwe omstandigheden: OPEC+-landen handhaven een stabiel productieniveau en balanceren de markt.
Het is opmerkelijk dat er veranderingen zijn in de vraagstructuur: India heeft een daling van 28% in de import van Russische olie gerapporteerd en is bereid deze nog verder te verlagen door de bronnen van grondstoffen te diversifiëren. Dit is een signaal van de herstructurering van handelsstromen – aardolieproducten van Russische verwerking blijven indirect de wereldmarkten binnengaan via doorvoerlanden, maar het aandeel van Rusland in de wereldolievoorziening daalt gestaag door sanctiedruk. Beleggers verwachten dat de vraag naar olie relatief stabiel zal blijven bij gebrek aan een wereldwijde recessie.
Gasmarkt onder invloed van de winter
De gasmarkten aan het begin van 2026 laten een toename van de volatiliteit zien door ongewoon koud weer. De zogenaamde "Beest uit het Oosten" heeft zijn weg naar Europa gevonden – een stroom van arctische lucht die heeft geleid tot een scherpe stijging van de vraag naar gas voor verwarming. De prijzen voor aardgas in de EU zijn de laatste dagen aanzienlijk gestegen: de noteringen op de TTF-hub zijn gestegen van $450 naar $500 per duizend kubieke meter, terwijl de prijzen op regionale markten in Noord-Europa tijdelijk boven de $600 uitkwamen. In Finland steeg de gasprijs tot $680 per duizend kubieke meter, wat de spanning tussen vraag en aanbod illustreert.
Europese energiebedrijven ontlenen actief gas uit opslag: de totale vulgraad van de Europese gasopslag is gedaald tot ~46%, met individuele landen die al 30-40% hebben (bijvoorbeeld in Duitsland ~38%, Nederland 32%). Dit niveau van voorraad aan het einde van januari wekt bezorgdheid onder marktdeelnemers, gezien het feit dat er nog meerdere maanden van het stookseizoen voor de boeg zijn. Als de strenge kou in februari en maart aanhoudt, kan Europa te maken krijgen met een tekort aan brandstof.
De hoge vraag naar LNG en de constante import van pijpleidinggas uit Noorwegen houden de energiesystemen in Europa voorlopig op koers. De situatie wordt bemoeilijkt door het feit dat Rusland vrijwel is gestopt met het leveren van gas aan de EU via pijpleidingen: na de stopzetting van de meeste routes tussen 2022 en 2024 is het aandeel van Russisch gas in Europa minimaal. Ondertussen registreert Gazprom een recordverbruik van gas binnen Rusland – te midden van de sterke kou heeft het bedrijf twee dagen achter elkaar het historische maximum van dagelijkse leveringen op de binnenlandse markt vernieuwd (tot ~1839 miljoen kubieke meter op 25 januari). Dit betekent dat de exportcapaciteiten van de Russische Federatie worden beperkt door de interne vraag.
Ook in de Verenigde Staten doen zich ongebruikelijke koudegolf voor, wat leidt tot verstoringen in de gasproductie. Er zijn meldingen van bevroren putten op bepaalde velden, wat heeft geleid tot een daling van de dagelijkse productie en een stijging van de prijzen op de Amerikaanse gasmarkt.
Energiesysteem en weersomstandigheden
Extreme weersomstandigheden zetten de energiesystemen van verschillende regio's over de hele wereld onder druk. In de Verenigde Staten heeft een krachtige sneeuwstorm aan het einde van januari geleid tot stroomonderbrekingen: meer dan 1 miljoen consumenten zaten zonder elektriciteit tijdens de storm, en zelfs na twee dagen waren ongeveer 500.000 gezinnen nog steeds zonder stroom. Energiebedrijven en autoriteiten zijn genoodzaakt om crisismaatregelen te nemen – bijvoorbeeld, sommige industriële ondernemingen aan de oostkust van de VS wordt compensatie aangeboden voor tijdelijke vermindering van het energieverbruik om de druk op het netwerk te verminderen en grootschalige black-outs te voorkomen.
In Europa brengt de winter ook problemen met zich mee: zware sneeuwval en wind hebben geleid tot stroomuitval in Scandinavië en de Baltische Staten. Zo bleven begin dit jaar in Finland tientallen duizenden huizen enkele dagen zonder elektriciteit. Energiebedrijven mobiliseren noodteams en reserveringscapaciteiten om zo snel mogelijk de elektriciteitsvoorziening te herstellen. De situatie wordt gecompliceerd door de hoge vraag naar elektriciteit voor verwarming: in koude nachten piekt de belasting op energienetwerken seizoensrecords. Om een tekort aan capaciteit te voorkomen, brengen autoriteiten in sommige EU-landen zelfs kolencentrales weer in gebruik als reserve, ondanks de ecologische kosten.
Deze gebeurtenissen benadrukken de kwetsbaarheid van de energie-infrastructuur tegenover klimatologische anomalieën. Elektriciteit wordt een kritieke hulpbron en de betrouwbaarheid van netwerken komt op de voorgrond. In veel landen worden investeringen in de modernisering van netwerken en het creëren van reserve-energiecapaciteiten besproken. Ook groeit de interesse in gedistribueerde generatie en energieopslag om de afhankelijkheid van centrale netwerken in noodsituaties te verminderen.
Versteviging van sancties en energiebeleid van de EU
De Europese Unie zet de koers voort naar volledige afschaffing van de afhankelijkheid van Russische energiebronnen door nieuwe sancties en wettelijke beperkingen in te voeren. De Europese Commissie heeft officieel aangekondigd dat zij voor het einde van 2026 een volledige importverbod op olie uit Rusland zal voorstellen. Daarmee kan in de komende maanden een embargo in de EU van kracht worden dat de laatste leveringskanalen van Russische olie omvat. Tegelijkertijd wordt er gewerkt aan een afstemming van het Russische nucleaire brandstof voor kerncentrales – hoewel specifieke data voor deze stap nog moeten worden bepaald, is het duidelijk dat Brussel streeft naar het uitsluiten van alle Russische hulpbronnen uit de energiebalans.
Bovendien hebben de EU-landen definitief een volledige afschaffing van Russische gasleveringen voor 2027 goedgekeurd en het sanctieregime versterkt.
- Olie en gas: Volledige afschaffing van Russische olie is gepland tegen het einde van 2026; import van LNG zal eind 2026 stoppen, pijpleidinggas zal in de herfst van 2027 stoppen.
- Boetes: Overtredingen van de sancties zijn onderworpen aan boetes tot 300% van de transactiewaarde.
- Prijsrestricties: Het prijsplafond voor Russische olie is verlaagd naar $44,1 per vat vanaf februari 2026.
Deze stappen getuigen van de vastberadenheid van Europa om de energielevering met Rusland te versnellen. Europese olieraffinaderijen (NPR's) hebben hun logistiek aangepast aan alternatieve grondstoffen – de EU verhoogt nu de inkoop van olie uit het Midden-Oosten en Afrika en stimuleert de levering van aardolieproducten uit India en andere landen. In de gassector zet Europa in op een toename van de LNG-import uit de VS, Qatar en andere partners, evenals de ontwikkeling van eigen hernieuwbare energiebronnen ter vervanging van gas. Hoewel sommige staten (bijvoorbeeld Slowakije) zich zorgen maken over mogelijk tekort en zelfs bepaalde stappen aanvechten, blijft de Europese strategie ongewijzigd – gericht op de langetermijnherstructurering van de energiemarkt.
Herstructurering van energiehandel en nieuwe allianties
Geopolitieke verschuivingen hebben geleid tot een herstructurering van wereldwijde toeleveringsketens voor olie, gas en andere energiebronnen. Nieuwe partnerschappen tussen landen worden gevormd. Enkele voorbeelden van deze veranderingen zijn:
- Canada – India: landen breiden de olie- en gashandel uit. Canada zal de export van ruwe olie en LNG naar India verhogen, terwijl India het omgekeerde zal doen door aardolieproducten naar Canada te exporteren.
- Rusland – China: Rusland is van plan de export van olie, aardgas, kolen en elektriciteit naar China te verhogen, om de verliezen op de Europese markt te compenseren.
- Europa en nieuwe partners: de EU diversifieert de import van energiebronnen. De EU verhoogt de gasimport uit Noorwegen en Algerije, evenals de inkoop van LNG uit de VS en Qatar ter vervanging van Russisch brandstof.
Opvallend is dat veel van de nieuwe overeenkomsten niet alleen samenwerking in traditionele energiebronnen omvatten, maar ook in geavanceerde technologieën – waterstofenergie, biobrandstoffen, energiemanagementsystemen, enzovoort. Dit wijst op de drang van marktdeelnemers om naar de toekomst te kijken en een fundament te leggen voor duurzame ontwikkeling in de energievoorziening.
Hernieuwbare energie en de wereldwijde energietransitie
Ondanks de turbulentie van de fossiele brandstofmarkten, blijft de wereld zich richten op de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen. Tijdens de januari-assemblee van IRENA in Abu Dhabi bevestigden wereldleiders hun toezegging om de energietransitie te versnellen. Zelfs traditionele olie- en gaslanden kondigen grote investeringen aan in zonne- en windenergie. Europa breidt ook het vermogen van hernieuwbare energie uit in het kader van het REPowerEU-plan om gas te vervangen en klimaatdoelen te bereiken.
Vooruitstrevende energiebedrijven passen zich aan de nieuwe trend aan. Grote oliebedrijven zetten een deel van hun buitengewone winst uit olie en gas in voor groene projecten – van windparken tot waterstofproductie. Brandstofgiganten verklaren klimaatneutrale doelen tegen 2050 en breiden hun aanwezigheid in hernieuwbare energie, bio-energie en energieopslag uit.
Echter, de energietransitie ondervindt obstakels. In sommige landen maakt een wijziging van het politieke beleid (bijvoorbeeld in de VS) het tijdelijk moeilijker om steun voor schone energie te verlenen, maar de interesse van het bedrijfsleven en regio's in hernieuwbare energie blijft bestaan.
