Olieprijs: Brent stabiliseert zich rond $90 na de beste maand sinds de lente
De wereldwijde oliemarkt eindigde juli op een hoge toon. Tijdens de handel op vrijdag steeg de Brent-prijs met 1,3% naar $90,12, terwijl de Amerikaanse WTI met 1,5% steeg en $84,67 bereikte. Gedurende de maand steeg de Noordzeestandaard met ongeveer 24% en WTI met 21%: dit is het beste resultaat sinds maart, toen de escalatie rond Iran voor het eerst de prijzen naar drie cijfers duwde. De Russische Urals wordt geschat op ongeveer $85 per vat, waarbij de korting op Brent is verminderd vanwege het tekort aan aanbod op de mondiale markt.
Belangrijke drijfveren voor de olieprijzen aan het begin van de week:
- Geopolitieke premie: de blokkade van de Straat van Hormuz en het voortdurende militaire conflict rond Iran houden een risicopremie van tientallen dollars in de prijzen;
- Vermindering van het feitelijke aanbod: de export vanuit de Perzische Golf verloopt via omleidingen met beperkte capaciteit, en een deel van de Iraanse volumes is feitelijk van de markt gevallen;
- Stabiele vraag: de abnormale hitte in het noordelijk halfrond ondersteunt het verbruik van energie en brandstoffen, terwijl raffinaderijen draaien met een hoge belasting in het hoogseizoen voor autovervoer.
De consensus van analisten van de toonaangevende investeringsbanken over de gemiddelde prijs van Brent voor 2026 is verhoogd naar $85 per vat. Het bereik van wekelijkse schommelingen blijft breed: eind juli schommelden de prijzen tussen $84 en $100, wat de gevoelige aard van de oliemarkt ten aanzien van elk nieuwsitem uit het Midden-Oosten weerspiegelt.
OPEC+: laatste verhoging van de quotums en strategische pauze
Het centrale evenement van het weekend was de vergadering van de "zeven" van OPEC+ op 2 augustus. Belangrijke beslissingen van het consortium:
- Vanaf september worden de olieproductiekenquota met nog eens 188.000 vaten per dag verhoogd - dit voltooien geleidelijke afschaffing van de vrijwillige vermindering van 1,65 miljoen b/d, die sinds 2023 van kracht was;
- Na de stap in september neemt het consortium een pauze in de productieverhogingen om de balans tussen vraag en aanbod te evalueren;
- Ongeveer 2 miljoen b/d aan beperkingen, ingesteld in 2022, blijven van kracht - de beslissing over de verdeling hiervan is uitgesteld.
Van februari tot augustus 2026 is de totale quote van het consortium gegroeid met ongeveer 940.000 b/d - een hoeveelheid die vergelijkbaar is met de productie van Oman. Het format van de unie is veranderd: na de uittreding van de VAE uit OPEC en OPEC+ op 1 mei, neemt de "zeven" de beslissingen - Saoedi-Arabië, Rusland, Irak, Koeweit, Kazachstan, Algerije en Oman. De voorzichtige strategie van het consortium is begrijpelijk: met de geblokkeerde Straat van Hormuz is de fysieke mogelijkheid voor sommige deelnemers om de export te verhogen beperkt, en een papieren verhoging van de quotums leidt niet tot een proportionele toename van het aanbod.
Straat van Hormuz: Teheran verwerpt ontblokking, gesprekken met Oman in de finale fase
De geopolitieke context blijft een bepalende factor voor de hele energiesector. Op zondag ontkende Teheran officieel berichten over de heropening van de scheepvaart via de Straat van Hormuz, waarbij ze deze als onbetrouwbaar bestempelden. Tegelijkertijd verklaarde de minister van Buitenlandse Zaken van Iran dat de onderhandelingen met Oman over de oprichting van een gezamenlijk scheepvaartbeheersmechanisme in het gebied bijna zijn afgerond - dit is het eerste tastbare signaal van een mogelijke de-escalatie in de afgelopen weken.
De inzet voor de wereldmarkt is buitengewoon hoog: vóór de crisis passeerde ongeveer een vijfde van de wereldwijde olievoorraden door de straat, en Europa ontving via deze route tot 12-14% van de geïmporteerde LNG uit Qatar. Beleggers volgen ook de in Washington besproken idee van een landblokade tegen Iran - de uitvoering daarvan zou een nieuwe stijging van de olie- en gasprijzen kunnen uitlokken. Elke vooruitgang in het onderhandelingsproces kan daarentegen snel een deel van de geopolitieke premie weghalen: volgens schattingen van deskundigen zou Brent bij een ondertekening van een vredesakkoord terug kunnen keren naar rond de $70.
Gasmarkt in Europa: voorraden op vijfjarig minimum voor de winter
De Europese gasmarkt blijft het meest kwetsbare segment van de wereldwijde energetica. De prijzen op de TTF-hub stegen in juli met ongeveer 55% en blijven stabiel boven $500 per duizend kubieke meter. De redenen voor de spanning zijn structureel van aard:
- de vulgraad van ondergrondse gasopslag (UGS) in de EU is begin augustus met slechts iets meer dan 56% - het minimum voor deze tijd van het jaar sinds 2021 en 18 procentpunten lager dan het gemiddelde vijfjaarlijks niveau;
- na de koude winter van 2025-2026 werd het seizoen van afname afgesloten met opslagniveaus van minder dan 28%, en het is niet mogelijk om de verloren volumes te compenseren;
- om de doelstelling voor het stookseizoen te bereiken, moet de netto-injectie minimaal 68 miljard kubieke meter bedragen, maar tot nu toe is minder dan de helft van het plan uitgevoerd;
- Europa verliest de prijsstrijd tegen Azië voor vrije partijen LNG, en de hitte in juli heeft het gasverbruik voor stroomopwekking voor airconditioningssystemen verhoogd.
De gasinjectiesnelheden in juli waren een van de laagste in de geschiedenis van de observaties. Als deze trend niet omgebogen wordt in augustus-september, kan de winter van 2026-2027 de moeilijkste worden voor de Europese energievoorziening sinds de crisis van 2022 - met overeenkomstige gevolgen voor de industrie, de elektriciteitssector en de inflatie in de eurozone.
LNG en Azië: miljard dollar extra kosten en draai naar kolen
Vijf maanden van het conflict op het Midden-Oosten hebben landen in Zuid-Azië meer dan $1 miljard aan extra importkosten voor LNG gekost. De stijgende logistieke kosten en het ombouwen van routes hebben de grootste impact gehad op Pakistan en Bangladesh, waar onderbrekingen in de gaslevering voor bedrijven en uitgebreide stroomonderbrekingen worden gemeld. De spotprijzen voor vloeibaar gas in Azië zijn tijdens de crisis meer dan verdubbeld, wat importeurs heeft gedwongen om hun brandstofmix te herzien ten gunste van kolen. China reduceert ondertussen de re-export van Arctic LNG-volumes met de richting op het aanvullen van eigen voorraden voor het stookseizoen, te midden van abnormale hitte en recordvraag naar elektriciteit.
Kolen: stille begunstigde van de gascrisis
De kolenmarkt is een duidelijke winnaar geworden van dure gasprijzen. De grootste economieën in Azië vergroten hun kolenproductie: Zuid-Korea heeft de productie op kolencentrales bijna met 40% verhoogd – tot het hoogste niveau sinds 2019, en Japan met 11%. De import van energie-kolen stijgt in alle richtingen: Zuid-Korea heeft zijn aankopen van Russische kolen vrijwel verdubbeld van januari tot mei, en de aanvoer uit Australië is aanzienlijk toegenomen. De prijzen op de Europese ARA-hub variëren tussen $118-124 per ton, terwijl de index voor Australische cokeskolen boven de $215 is gestegen. Voor exporteurs - Indonesië, Australië, Rusland en Zuid-Afrika - blijft de conjunctuur gunstig: de aanhoudende vraag vanuit Azië zorgt voor een stabiele afzet en ondersteunt de prijzen.
Elektriciteit en hernieuwbare energie: duurzame generatie overtreft kolen wereldwijd
Tegen de achtergrond van
