Wereldnieuws olie en gas en energie voor zaterdag 10 januari 2026. Olie, gas, elektriciteit, hernieuwbare energie, kolen, olieproducten en raffinaderijen: belangrijkste gebeurtenissen in de wereldwijde brandstof- en energiesector voor investeerders en marktdeelnemers.
In de aanloop naar 2026 vertoont de wereldwijde energiemarkt stabiliteit: een overaanbod houdt de prijsstijgingen van olie en gas in bedwang, terwijl een gematigde vraag scherpe pieken voorkomt. De prijzen voor Brent zijn gestabiliseerd rond $60-63 per vat, en voor de Amerikaanse WTI rond $55-58 (gegevens van begin januari). De gasmarkt kent een relatief rustige periode: dankzij recordvolumes van LNG-leveringen en een milde winter in Europa en Azië blijven de gasprijzen op een laag niveau (ongeveer 28-30 €/MWh in Europa, terwijl China op vijfjarige minimumprijzen staat). Beleggers merken ook een versnelling van de overgang naar groene energie op - hernieuwbare energiebronnen breken productie-records, maar traditionele kolen- en gascentrales zorgen nog steeds voor de balans in de energiesystemen.
Oliemarkt: overaanbod houdt prijzen in bedwang
De oliemarkt staat nog steeds onder druk van fundamentele factoren: het mondiale aanbod blijft hoog en de vraaggroei is vertraagd. In 2025 zijn de olieprijzen met bijna een vijfde gedaald ten opzichte van de voorgaande jaar (de meest opvallende jaarlijkse daling sinds 2020), wat het gevolg is van een toename van de productie en een zwakke wereldwijde economische groei. Het OPEC+ -verbond heeft in december 2025 de geplande verhoging van de productie aan het begin van 2026 opgeschort vanwege "oververzadiging van de markt". Tijdens de januari-vergadering hebben de belangrijkste exporteurs afgesproken om de productie op het niveau van het vierde kwartaal bevroren te houden, om verdere prijsdalingen te voorkomen. De quoteringen voor januari-maart blijven ongewijzigd: Rusland - 9,574 miljoen vat/dag, Saoedi-Arabië - 10,103 miljoen vat/dag, Irak - 4,273 miljoen vat/dag, etc. (exclusief compensatieverplichtingen).
- Drukfactoren voor olie: voortzetting van de OPEC+ productiebevriezing in het eerste kwartaal; overtollige olievoorraden op de markt (voorraadniveaus blijven hoog).
- Beleid van de VS: de Amerikaanse overheid is begonnen met de verkoop van Venezolaanse olie en olieproducten (tot 30-50 miljoen vaten) uit strategische voorraden. Deze activiteit kan het aanbod vergroten, hoewel de prijs voorlopig niet scherp reageert.
- Olieprijzen: Brent-futures zijn gestegen tot ~$62-63 per vat (minimum van 8 december), mede dankzij geopolitieke risico's. Analisten voorspellen echter dat als de huidige trends aanhouden, de prijzen gematigd blijven en Brent tegen het midden van het jaar kan dalen tot $50-55.
- Russische olie Urals wordt verhandeld met een recordhoogte van korting op Brent - ongeveer $20-25 (dubbel jaarlijks gemiddelde). Dit weerspiegelt de sanctiedruk en het overaanbod op de markten. Met de versterking van de roebel tot ~80 per dollar daalde de roebelwaarde van Urals tot ongeveer 3000 roebel/vat (de helft van het niveau van een jaar geleden).
Gasmarkt: recordinstroom van LNG en comfortabele voorraden
De gasmarkt profiteert van gunstige prijsontwikkelingen: de voorraden in de Europese ondergrondse gasopslag zijn meer dan twee derde van het maximum, wat een stevige buffer biedt voor de winter. Februari-futures op TTF blijven rond de 28-30 €/MWh, wat ver onder de pieken van het voorjaar van 2022 ligt. In 2025 bereikte de levering van vloeibaar aardgas aan Europa een record van 100 miljoen ton, ter compensatie van de afname van pijpleidingvolume uit Rusland. Ook in 2026 wordt een sterke concurrentie op de LNG-markt verwacht: de VS verhogen de gasexport en sturen tot 70% van de leveringen naar Europa, terwijl de nieuwe LNG-infrastructuur zijn operationele capaciteit bereikt.
- Balans van vraag en aanbod: het overaanbod van LNG en de milde winter leiden tot prijsverlagingen. Analisten voorspellen dat de gemiddelde gasprijzen in Europa kunnen dalen met 15-20% (tot ongeveer $350-370 per 1000 m³), en in Azië met 15% (tot ~$11 per miljoen BTU) door het ontstaan van een overschot aan leveringen en het ontbreken van significante vraaggroei.
- LNG-export uit de VS: in 2025 zijn de leveringen van Amerikaanse LNG-records gebroken - meer dan 124 miljard m³ van januari tot oktober (stijging van +23% ten opzichte van 2024). Het merendeel gaat naar Europa (ongeveer 70% van de export), wat de concurrentie op de regionale markt versterkt.
- Prijzen in Azië: de koude weersomstandigheden nemen af en in China zijn de groothandelsprijzen voor LNG gedaald tot vijfjarige minimumprijzen vanwege de milde winter en goede voorraden. De opslagruimten zijn feitelijk voor meer dan 70% gevuld, wat verkopers dwingt om overtollige brandstof tegen verlaagde prijzen te verkopen.
Geopolitiek: Venezuela, sancties en interne consolidatie binnen OPEC+
Politieke gebeurtenissen hebben een aanzienlijke invloed op de energie- en grondstoffenmarkt. Ten eerste is er een ongeëvenaard crisis in Venezuela ontstaan: op 3 januari hebben de VS president Maduro gearresteerd en feitelijk de controle over het grootste deel van de oliesector van het land overgenomen. Trump heeft plannen aangekondigd om Amerikaanse oliebedrijven aan te trekken voor de vernieuwing van de Venezolaanse infrastructuur en de verhoging van de olieproductie. Ondanks dat Venezuela de grootste oliem reserves ter wereld heeft, zijn de huidige productievolumes laag en zal herstel jaren in beslag nemen. De marktreactie blijft voorlopig kalm: investeerders begrijpen dat de overgang naar een verhoogd aanbod tijd zal vergen.
Ten tweede zijn er tegenstrijdigheden binnen OPEC+: Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten zijn in conflict (vanwege de situatie in Jemen), wat de ernstigste scheuring binnen het verbond in jaren is. Echter, tijdens de januari-vergadering heeft de "acht landen" (Rusland, Saoedi-Arabië, de VAE, Kazachstan, Irak, Algerije, Oman, Koeweit) eenheid getoond - ze bevestigden unaniem de productiebevriezing en weigerden de quota voor februari te verhogen. Dit bevestigt de wens van de belangrijkste spelers om scherpe schommelingen in het aanbod te vermijden en de stabiliteit van de markt te waarborgen.
Nieuwe sanctiemaatregelen van het Westen versterken de onzekerheid. Eind 2025 heeft de Amerikaanse regering de sancties uitgebreid naar de grootste Russische oliebedrijven "Rosneft" en "Lukoil", wat de exportmogelijkheden voor grondstoffen en technologie verder beperkt. De Europese Unie bespreekt op haar beurt verscherping van milieuregels (bijvoorbeeld de bouw van een koolstofbelastingmechanisme), wat de wereldwijde brandstofsector indirect beïnvloedt. Over het geheel genomen verergeren de geopolitieke risico's de concurrentie om markten en versnellen ze de diversificatie van toeleveringsketens.
Azië: India en China - balans van import en productie-uitbreiding
- India: is traditioneel een van de grootste kopers van goedkope olie. Russische olie met kortingen (~$5 onder Brent) blijft de Indische markt binnenkomen, wat helpt om de binnenlandse brandstofprijzen te beheersen. Echter, onder druk van de VS heeft de grootste olie-importeur Reliance Industries aangekondigd in januari geen Russische leveringen meer te accepteren. Dit zal naar verwachting resulteren in een daling van de import van Russische olie in India tot onder 1 miljoen vat/dag, wat het laagste niveau in jaren zal zijn. India probeert tegelijkertijd de eigen productie en raffinage op te voeren en ontwikkelt actief hernieuwbare energie (zonne- en windenergie), om de energiebalans te diversifiëren en de afhankelijkheid van import te verminderen.
- China: heeft in 2025 recordhoeveelheden olie en gas op de interne markt gebracht, vergelijkbaar met het voorgaande jaar. Peking heeft actief grondstoffen aangekocht van Rusland, Iran en Venezuela tegen gunstige prijzen om strategische reserves aan te vullen. De binnenlandse olie- en gasproductie is slechts licht gestegen (ongeveer 1-2%), en China dekt nog steeds ongeveer 70% van de vraag via import. Peking investeert aanzienlijke middelen in de exploratie van nieuwe velden en technologieontwikkeling, en breidt snel de productie van hernieuwbare energie uit (zonnepanelen, windturbines, batterijen). Ondanks de inspanningen om de binnenlandse productie uit te breiden, zal China de komende jaren een van de grootste wereldwijde importeurs van energiebronnen blijven.
Energietransitie en hernieuwbare energie: recordgroei en de rol van traditionele bronnen
- Nieuwe records voor hernieuwbare energie: de wereldwijde overgang naar schone energie wint aan kracht. In 2025 zijn in veel landen historische maxima voor de generatie van zonne- en windenergie-installaties vastgesteld. In Europa overschreed de totale productie op zonne-energie en windenergie voor het eerst de productie op kolencentrales. Dit weerspiegelt de versnelling van de afschaffing van kolen ten gunste van groene technologieën.
- Investeringen in groene energie: de grootste energiebedrijven ter wereld (zoals Shell, BP, Total en zelfs "Rosneft" samen met "Novatek") kondigen grootschalige projecten voor groene energie aan - van offshore windparken tot grote zonne-energie-installaties en opslagsystemen. De ambitie om te voldoen aan klimaatdoelstellingen en de ecologische voetafdruk te verminderen stimuleert miljardeninvesteringen in schone energie.
- Behoud van reservecapaciteit: naarmate het aandeel van hernieuwbare energie toeneemt, neemt de belasting op het energiesysteem toe, omdat zonne- en windcentrales onbetrouwbare energie produceren. Daarom behouden landen de reserve van traditionele bronnen: gas-, kolen- en kerncentrales blijven de baseload en het balanceren van het netwerk ondersteunen tijdens piekverbruik.
- Klimaatdoelstellingen: veel landen verscherpen hun milieubeleid en plannen voor decarbonisatie. Overheden stellen quota's in, koolstofbelastingen en stimuleren groene technologieën (waterstof, elektrisch transport, slimme netten). Dit creëert een langetermijntrend van geleidelijke vermindering van het aandeel van fossiele brandstoffen in de wereldwijde energiemix.
De markt voor olieproducten en de interne brandstofmarkt van de Russische Federatie
- Exportbeperkingen: de Russische regering heeft het exportverbod op benzine, diesel, scheepsbrandstof en andere olieproducten verlengd tot eind februari 2026. Dit is gedaan om voldoende binnenlandse aanbod na het tekort in 2025 te waarborgen. Beperkingen worden alleen opgeheven voor raffinaderijen die hun producten kunnen exporteren wanneer er vrije capaciteit is.
- Marktbeveiliging: de autoriteiten wijzen op verschillende risico's: aanvallen met Oekraïense drones op Russische raffinaderijen en olie-opslagplaatsen, evenals een scherpe stijging van de groothandelsprijzen voor brandstof in de zomer van 2025. De situatie is momenteel rustiger, een deel van de raffinaderijen heeft hun normale operationele volumes al hersteld, en de seizoensgebonden daling van de consumptie (winter) verlicht de druk op de markt.
- Brandstofimport uit de GOS: Wit-Rusland heeft de brandstoftoevoer naar Rusland verhoogd, wat helpt om binnenlandse voorraden aan te vullen en de reserves op te bouwen. In geval van overaanbod is het ministerie van Energie bereid om de import uit Wit-Rusland te beperken om overproductie te voorkomen. Hierdoor neemt het risico van totale tekorten op de interne markt af.
- Benzineprijzen in de Russische Federatie: dankzij dalende groothandelsprijzen en herstelde productie verwachten experts stabiliteit in de prijzen bij tankstations in januari 2026. Na de hoogtepunten in de herfst hebben de Russische autoriteiten enkele reguleringsmaatregelen opgeheven (accijnsverlagingen) en is er een gematigde daling van de groothandelsprijzen te zien, wat de detailhandelprijzen moet beschermen tegen scherpe stijgingen. Over het algemeen wordt het begin van 2026 traditioneel gezien als een rustige periode voor de brandstofmarkt.
